Türk Dünyasının Stratejik Çatı Kuruluşu: Türk Keneşi

Türk dili ortak çatısı altında birleşen üye ülkelerin yanı sıra Türk dünyasının ve bölge ülkelerinin ekonomiden politikaya varana kadar, Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi (Türk Keneşi-Türk Konseyi), turizmden eğitim ve spora kadar pek çok alanda iş birliğini ve etkinliğini artırmaya yönelik çalışmalar yürütüyor.

Kurultay

Stratejik Konsey: Türk Keneşi

Türk Keneşinin kuruluşunun ilk adımı, 2009 yılında Nahçıvan'da yapılan Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları 9. Zirvesi'nde atıldı.

NAHÇIVAN ANLAŞMASI

Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan'ın 3 Ekim 2009'da imzaladığı "Nahçıvan Anlaşması" ile ise süreç kurumsallaştı ve Türk Keneşi kuruldu. İstanbul'da 15-16 Eylül 2010'da düzenlenen 10. Türk Dili Konuşan Ülkeler Zirvesi'nde ise Keneş resmen hayata geçirildi.

KURULUŞTAN BU YANA 6 ZİRVE DÜZENLENDİ

"Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi", "Türk Konseyi" ya da "Türk Keneşi" olarak adlandırılan devletlerarası yapı, devlet başkanları konseyi, dışişleri bakanları konseyi, her ülkeden gelen akil insanlardan oluşan aksakallar konseyi, kıdemli memurlar komitesi ve merkezi İstanbul'da bulunan sekretaryadan oluşuyor. Türk Konseyinin kurulmasından bu yana devlet başkanlarının katılımıyla 6 zirve düzenlendi.

TÜRK DİLİ ÇATISINDA BİRLEŞİLDİ

Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan'ın kurucu üye olduğu Türk Keneşinin zirve ve etkinliklerine Özbekistan ve Türkmenistan da aktif olarak katılıyor.

KENEŞİN AMACI

Türk Keneşinin temel amacı, üye devletlerin yaklaşık 5 milyon kilometrekare toprak üzerindeki varlığı ile etkin dış politika, ekonomi, ulaşım, gümrük, turizm, eğitim, medya, gençlik ve spor dahil birçok alanda iş birliğini geliştirmek.

BÖLGEDE İSTİKRAR VE KALKINMA

Türk devletleri arasında daha derin ilişkileri hedefleyerek Avrasya bölgesinde ve İslam dünyasında, özellikle de Orta Asya ve Kafkaslarda uluslararası iş birliğini geliştirmeyi de amaç edinen Keneş, bölgede barış ve istikrarın güçlendirilmesi, iş birliğinin artırılması ve ortak kalkınma potansiyelinin ortaya çıkarılmasına yönelik dış politika çalışmalarına ağırlık veriyor.

MACARİSTAN GÖZLEMCİ ÜYE

Macaristan ise gözlemci üye statüsüyle Keneş'in etkinliklerinde aktif olarak yer alıyor.

BUDAPEŞTE'DE TEMSİLCİLİK

Macaristan'ın "Doğu Açılımı" olarak adlandırılan ve 2010'dan bu yana ülkenin Türk cumhuriyetleri, Rusya, Çin, Orta Doğu ve Asya'ya dönük yeni dış politika yönelimi doğrultusunda bu ülke ile Türk Dili Konuşan Ülkeler ve Türk Keneşi arasında yakın iş birliği kuruldu.

Kırgızistan'ın Çolpon-Ata kentinde geçen yıl düzenlenen Türk Keneşi 6. Zirvesi sırasında Macaristan, Türk Keneşine gözlemci ülke olarak katıldı.

MACARLARIN KÜLTÜREL AİDİYETİ ETKİLİ OLDU

Macaristan'ın Türk Keneşine üyelik sürecinde Türk cumhuriyetleriyle özellikle ekonomik ilişkileri güçlendirme hedefinin yanı sıra Macar halkının Türk tarihi, kültürü ve dili ile kurduğu bağ da etkili oldu.

Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Türk Keneşinin 6. Zirvesi'ndeki konuşmasında, Macarların kendilerini Hun İmparatorluğu Hükümdarı Atilla'nın soyundan gördüğünü ve Hun-Türk kökenlere dayandığını belirtti.

Macarcanın Türk dili ile akrabalığı olduğunu vurgulayan Orban, "Biz Macarca konuşuyoruz. Bu Türk diliyle bağlantısı olan eşsiz bir dil. Hristiyan dinini aldık fakat Kıpçak-Türk ilkeleri üzerinde duruyoruz." ifadelerini kullandı.

ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ DE ARTTI

Türk Keneşi, siyasi iş birliği başta olmak üzere ekonomiden turizme, gençlik ve spordan eğitime 20 farklı alanda iş birliğini kapsıyor.Bugüne kadar 6 zirve, 13 dışişleri bakanları toplantısı ve 50 bakan toplantısı düzenledi.

Türk Keneşinin uluslararası arenada görünürlüğünü ve saygınlığını artırmak amacıyla başta Birleşmiş Milletler (BM) ve organları olmak üzere çok sayıda uluslararası örgütle iş birliği tesis edildi.

Özel sektör temsilcilerini bir araya getiren "Ortak İş Forumları" düzenleyen Türk Keneşi çatısı altında ayrıca "Ortak Yatırım Fonu" kurulması için de çalışmalar sürüyor.

EĞİTİM-TEKNİK ORTAKLIĞI

Öte yandan, bakanlar düzeyinde yapılan toplantılarda alınan kararlar doğrultusunda üye ülkelerde teknik çalışmalar da yürütülüyor. Bu kapsamda, milli eğitim bakanları düzeyinde yapılan toplantılar sonucunda Türk Üniversiteler Birliği (TURKUNİB) kuruldu, Türk Dünyası Ortak Tarih kitabı çalışmalarında sona gelindi ve Ortak Coğrafya ve Edebiyat kitabı kavram kağıdı kabul edildi.

ORHUN SÜRECİ

Eğitim bakanları düzeyinde yapılan toplantılar sonucu ayrıca "Orhun Süreci" olarak adlandırılan öğrenci ve öğretim elemanı değişim programı uygulamaya konuldu. Medyadan sorumlu bakanlar toplantısında ise üye ülkeler resmi televizyon kanalları ve haber ajansları arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi fikri kabul gördü.

7.TÜRK KENEŞİ ZİRVESİ BAKÜ'DE

Bu yıl 10. kuruluş yıl dönümü kutlanacak Türk Keneşi, kurucu anlaşması olan Nahçıvan Anlaşması'nın imzalandığı tarihin ve "Türk İş Birliği Günü"nün ekim ayında olması vesilesiyle bu yıl 7. Türk Keneşi Zirvesi'nin 15 Ekim'de Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de düzenlenmesi kararlaştırıldı.

Facebook sayfamızı beğenin, takipte kalın...

Yorumlar