Azerbaycan'da eski meclis başkanı İsa Gamber: İslam Kerimov Türk lider mi?

Azerbaycan'ın bağımsızlığının ilk yıllarında ve Ebülfez Elçibey döneminde Milli Meclis Başkanı olan ve Musavat partisinin eski başkanı İsa Gamber, Özbekistan'ın vefat eden Devlet Başkanı İslam Kerimov ile ilgili eski tartışmayı tekrar gündeme getirdi. Özbekleri Türk dünyasından uzaklaştıran Kerimov ile yaşadıklarını anlatan Gamber, O'na Türk lider yakıştırılmasının ne kadar doğru olduğuna kendi yaşadığından örnek verdi.

Kurultay

İsa Gamber: İslam Kerimov Türk lider mi?

Özbekistan'ın Tacik kökenli diktatörü İslam Kerimov'un ölümünden sonra, İsa Gamber bağımsızlığin ilk günlerinde yaşanan bir anısını anlattı.

"Bilmiyorum. Bu yazdıklarımın,  İslam Kerimov'un Türk Dünyası liderlerinden biri sayanlara mı yarayacak, yoksa onu sorguya tutacak sağımızdaki ve solumuzdaki meleklerin işine mi yarayacak? Ama her durumda tarihe not düşmek için bunları yazmak istedim."

Söz konusu olayı anlatırken, "Bu adamla bir kere karşılatım" diyen Gamber, 6 Temmuz 1992 yılında Moskova'da Bağımsız Devletler Topluluğu'nun (BDT) zirvesinde yaşananları anlattı...

"Azerbaycan burayı terk etmelidir"

"BDT toplantısında. Azerbaycan o dönemde BDT'ye katılmamış ve Rusya'nın topluluğa katılma ısrarları devam ediyordu. O dönemde Rusya'nın Devlet Başkanı olan Boris Yeltsin, Azerbaycan Cumhurbaşkanı merhum Ebülfez Elçibey'i ikna etmeye çalışıyordu. Ancak Elçibey buna karşı çıkıyor ve zirveye katılmayacağı konusunda ısrarlı davranıyordu. Yeltsin, Elçibey'in katılmayacağını anlayınca diplomatik kanalları devreye sokarak, Azerbaycan Milli Meclisi'ni temsil edecek birinin bulunmasını teklif etti. Bu teklifden sonra alınan karar doğrultusunda zirveye ben katıldım.

BDT zirvesinin gerçekleştiği salona girdik ve nerdeyse tüm Başkanlar ordaydı. Ben de Azerbaycan ayrılmış sandalyede oturdum.

Açılış metinini Yeltsin okudukdan sonra söz alan Özbekistan Cumhurbaşkanı İslam kerimov, 'Azerbaycan'ın burda ne işi var?' ve neden toplantıya katıldığını sordu. Bunun üzerine Yeltsin, 'Azerbaycan'ın gözlemci statüsüyle zirveye katıldığını' söyledi. Biraz sonra Kerimov bir daha söz alarak, 'BDT'nin resmi belgelerinde gözlemci statüsü yok ve Azerbaycan burayı terk etmelidir' dedi. Yeltsin, Kerimov'un bu sözlerinden sonra sustu ve ben söz alarak Azerbaycan'ın önceki Cumhurbaşkanı Ayaz Muttallibov'un BDT'nin oluşması ve Azerbaycan'ın BDT'ye katılması için belgeleri imzaladığı ancak şu anda Meclis bu belgeleri onaylamadığını söyledim. Yakın zamanda bu konunun Meclis'te gündeme sunulacağını ve gereken konu tartışılarak kararın verileceğini belirttim.

Ukrayna'nın Devlet Başkanı Leonid Kravçuk ve Belarus (Beyaz Rusya) Devlet Başkanı Stanislav Şuşkeviç gerginliği azaltmak için konuya müdahele ettiler. Benim yaptığım açıklamaya destek olarak ileride BDT'nin üyesi olabileceğini belirttiler.

Yeltsin Devlet Başkanlarının müdahalesinden memnun oldu ve gündem konusuna başlamak için konuşmaya hazırlanırken, Kerimov bir daha söz isteyerek Azerbaycan'ın bu kararı ne zaman onaylarsa o zaman zirveye katılsın açıklamasında bulundu.

Yeltsin yine bir şey söylemedi. Ben bir daha söz aldım ve 'Azerbaycan'ı buraya davet eden ve onu destekleyen her kese teşekür ederim. Bu konuda her kes aynı düşüncedeyse sorun yok, biz Meclisde bu konuyu tartışır ve burda olanları da dikkate alacağız' açıklamalarında bulundum.

Bu açıklamayı yaptıkdan sonra bulunduğum yeri terk etmek niyetiyle ayağa kalkmaya hazıralnıyordum ki, Yeltsin müdahale ederek Azerbaycanı gözlemci statüsüyle ben davet ettim ve burda bulunmasında bir sakınca yoktur dedi.

Yeltsinin bu açıklamasından sonra İslam kerimov bir daha müdahele etmedi ve sustu."

Facebook sayfamızı beğenin, takipte kalın...

Yorumlar