Suriye Türkmenleri Kimdir ?

Suriye'de kahramanca direnen, canlarını veren ancak yurtlarını terk etmeyen Türkmenler Kimdir ? Son durumları nelerdir ?

Kurultay

Suriye'de direnen soydaşlarımız

Suriye'de yaşanan olaylar gündemden düşmüyor. Yaşanan olaylar insanların yüreğini burkan cinsten. Özellikle Tsk'nin artık sonra çare olarak müdahale ettiği Suriye'de tarihi, coğrafi ve kültürel olarak bir çok ortak unsur bulunmakta. Bunların başında soydaşlarımız Türkmenler gelmektedir. 

Bu konuya örnek verecek olursak 26 Ağustos 1516 tarihinde tam da TSK'nın Suriye'de operasyona başladığını gününün 500 yıl öncesinde Yavuz Sultan Selim Han Osmanlı Ordusu ile Mercidabık Savaşın'da yine Türk Devleti olan Memlüklüler'i (ed-Devletü't-Türkiyye, tarihte Türkiye adını ilk kullanan devlet) mağlup ederek Suriye'yi fethetmiştir. Başka bir örneğe gelirsek Suriye'de savaşan Türkmen Tugayları'nın isimleri; Sultan Murad Tugayı, Fatih Sultan Mehmet Tugayı bu isimler bile ortak kültürümüzü gözler önüne sermektedir.

Suriyeli Türkmenler'i tanıyalım

 Suriye'nin nüfusu savaş öncesi 23 milyon idi. Nüfusun dini inançlara göre dağılımı: Müslümanlık % 92,9, Hristiyanlık % 7, Yahudilik (Sayılı Aile), Ezidilik (Sayılı Aile).

Nüfusun Etnik Dağılımı: Arap % 73, Türkmen % 13,5, Kürt % 10,0, Diğerleri % 3,5 (Çerkez, Çeçen, Arnavut, Ermeni, Asur ve Süryani).

Suriye'de Türkmen nüfusunun 3,5 milyon civarında olduğu tahmin edilmektedir. Bunların 1.5 milyonu Türkçe konuşmakta, 1 milyonu Türkçe konuşamadığı halde Türk olduklarının bilincinde, diğer 1 milyonu ise Türkçeyi ve Türklük bilincini unutmuş bulunmaktadır.

Türkmenlerin en büyük sorunu, bölgeselciliktir. Dağınık bir şekilde yerleşmiş bulunan Türkmenler arasında iletişim bulunmamaktadır. Halep, Hama- Humus ve Lazkiye'de Türkmen bölgeleri bulunmaktadır.

Halep'te 1,5 milyon Türkmen ve 280 civarında Türkmen yerleşim yeri bulunmaktadır.

Rakka'nın ilçesi Tel Abyad'da da Türkmen nüfusu yoğundur. Bu bölge şu an PYD'nin elindedir.

Bayırbucak'da 150-170 bin arası Türkmen nüfusu yaşamaktaydı. Bugün bu nüfus, 50 bine düşmüştür. Şu an bu bölgede Türkmenlerin elinde bulunan 3-4 yerleşim yeri bulunmaktadır.

Hama'da 400 bin civarında Türkmen nüfus bulunmaktadır. 52-80 arası yerleşim yeri bulunmaktadır. Ama şu an 5-6 özgür yerleşim yeri kalmıştır. 50 bine yakın Türkmen, açlık tehlikesi ile karşı karşıyadır. Bölgenin %95'i Esad'ın elinde bulunmaktadır.

Suriye'de büyük gruplar halinde yaşayan Türkmenler, milli benliklerini koruyabildikleri halde küçük gruplar halinde yaşayanlar önemli ölçüde Araplaşmıştır. Köy ve kasabalarda yaşamaya devam eden Türkmenler kendi aralarında Türkçe konuşmayı sürdürür. Şive ve edebiyatları bakımından Türkiye'nin bir uzantısı gibidir. Suriye'de konuşulan ağız, Hatay bölgesinde konuşulan Türkmen ağızlarının bir devamı niteliğindedir. Hama ve Humus Türkmenlerinin şivesi eski Osmanlı diline son derece yakındır.

Eğitim, Türkmenlerin en ciddi sorunlarından biridir.Türkmen toplumunda okuryazarlık oranı, Suriye genel ortalamasına yakındır ancak Türkçe okur-yazar çok azdır. Türkçe yayın organları, 1922'den 1937'ye kadar, sürgündeki Refik Halit'in de katkılarıyla çıkan "Doğru Yol" ve "Vahdet" olmuştur. Türkmenler kendine "aydın sınıfı" denilebilecek bir eğitimli sınıf çıkaramamıştır.

Dini yapıya bakıldığında Suriye Türkmenlerinin büyük çoğunluğu Sünni Hanefi mezhebine mensuptur. Çok az sayıda Alevi Türkmen bulunmaktadır.

Suriye Türkmenleri ekonomik olarak genelde alt-orta sınıfta yer almaktadır. Geçimlerini genellikle tarım ve ayakkabı sanayisi ile sağladıkları görülmektedir. Lazkiye ve Tartus Türkmenleri narenciye ve ormancılıkla meşgul olurken Hama ve Humus Türkmenleri hayvancılık ve tarımla uğraşmaktadırlar. Şam'da yaşayan Türkmenler memurluk ve serbest meslek, Rakka ve Deraa'da ise tarım başlıca gelir kaynağıdır.

Fransız mandası döneminde başlayan ve sonrasında da devam eden politikalar sonucu Türkmenler önemli oranda asimile olmuştur. Suriye hükûmeti tarafından Türkçe yer adları Arapça'ya çevrilmiştir. Kendilerine örgütlenme hakkı tanınmamış Suriye Türkmenleri, Suriye İç Savaşı'nda muhalif hareketlere katılmışlardır.

 

 

 

Facebook sayfamızı beğenin, takipte kalın...

Yorumlar