İnsanoğlu bakterilerle karşı mücadeleyi kaybediyor: Sebep gereksiz antibiyotik kullanımı!

Gereksiz antibiyotik tüketimi bakterilere direnç kazandırıyor, bu da insan oğlunun bakterilerine karşı mücadelesini olumsuz etkiliyor. Böyle giderse yakın gelecekte antibiyotikler tedavide etkisiz kalacak.

Kurultay

Bakterilerle mücadeleyi kaybediyoruz

İskoç bakteriyolog Alexander Fleming'in 1928'de penisilini keşfi, bulaşıcı hastalıkların tedavisinde çığır açtı. Ancak antibiyotiklerin bilinçsiz kullanımı zamanla arttıkça, bakteriler de kendilerini korumak için yeni yollar buldu. Özellikle Türkiye'de neredeyse her reçetede antibiyotik doktorlar tarafından yazılıyor, ve kullanımı bir çok ülke oranına göre 10 kat fazla.

Canlı organizmalar olan bakteriler, adaptasyon göstererek antibiyotiklere karşı direnç kazanmaya başladı. Öyle ki, bazı bakteri türleri birden fazla antibiyotiğe direnebilir hâle geldi.

Bakterilerin kullandığı 3 yöntem

Mikroorganizmaların direnç için belli başlı üç yöntemi var: 

İlki Mutasyon... Antibiyotikler, hedefle bütünleşerek onu etkisiz hâle getirir. Bakteriler, mutasyon yoluyla yapılarını değiştirerek antibiyotiğin kendileriyle birleşmesini önlemeye başladı. Buna örnek, verem tedavisinde artık Streptomycin ilacının işe yaramaması.

İkinci yöntem Modifikasyon... Çoklu direnç gösteren bakteriler bir araya gelip iş birliği yaparak antibiyotiği parçalayan bir enzim üretebiliyor. Bazı bakteriler penisiline karşı bu sayede direnç kazandı.

Üçüncü yöntem ise Püskürtme... Bakteriler, gözeneklerini kapatarak antibiyotiğin hücreden içeri girmesini bu yolla önler. Hatta bazı bakteriler ilacı hücrelerinden dışarı adeta 'tükürür'. Bu tür bakterilere hastanelerdeki 'fırsatçı' enfeksiyonlarda sıkça rastlanır.

Süper bakteri

Bakterilere karşı elimizdeki tüm silahlar yavaş yavaş tükeniyor. Süper bakteri adı verilen türler baş göstermeye başladı.

Colistin ismi verilen ve enfeksiyonlarda son çare olarak kullanılan, ürettiğimiz en güçlü antibiyotik, "carbapeneme resistant Enterobacteriaceae" (CRE) isimli bakteri ailesine karşı etkinliğini yitirdi.

ABD'li sağlık yetkilileri CRE'yi 'kâbus bakteri' olarak nitelendiriyor zira bu bakteriler, enfeksiyona yol açtıkları kişilerin yüzde 50'sini öldürüyor. ABD'deki Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC), CRE'yi ülkenin karşı karşıya kaldığı en acil kamu sağlığı tehdidi olarak görüyor.

2020 yılında süper bakteriler nedeniyle milyonlarca insanın öleceği tahmin ediliyor.

 

Facebook sayfamızı beğenin, takipte kalın...

Yorumlar